Viteški red zmaja okupio je vladare Srbije: ONI VLADAJU SVETOM I SVI SE BOJE NJIHOVOG MAČA, A PRVI U REDU JE SRBIN!

Viteški red zmaja! Ko je bio u njemu vladao je, može se reći svetom. Bili su ljudi pred kojima su klečali i carevi, a svako je drhtao od njihovog mača.

Jedan od najznačajnijih ljudi iz Viteškog reda zmaja bio je Srbin i sin kneza Lazara i knjeginje Milice, despot Stefan Lazarević, a vlastela iz Evrope hitala je u Srbiju da ih za vitezove proglasi baš on.

Viteški red Zmaja (nem. Drachenorden; lat. Societas Draconistrarum) nastao je prema ugledu na burgundijski viteški red Sv. Đorđa.

Red je prvobitno bio zadužen za zaštitu kraljevske porodice cara Svetog rimskog carstva Žigmunda (u vreme dok je još uvek bio kralj Ugarske). Članovi reda nazivali su se drakonima. U hrvatskim stručnim tekstovima koristi se i naziv zmajonosci

 

Despot Stefan Lazarević, bio je sjajan diplomata i vojskovođa, vešt igrač u političkim igrama, čovek koji posle bitke kod Ankare 1402. godine, ponovo osamostaljuje srpsku državu, visok, lep, fizički izuzetno snažan, ekskluzivno obrazovan, imao je svoju školu borilačkih veština.

Borilački autoritet nije stekao pričama već bitkama, a osnovni princip mu je bio postići pobedu sa što manje poginulih i ranjenih.

Čak i u bici protiv Ta-merlana, koju njegov zet Bajazit gubi, Stefan Lazarević dobija. Dobija poraženu bitku, jer sa svojim oklopnicima pravi lom po tatarskoj vojsci i sa minimalnim gubicima se vraća kući.

 *Foto: Wikipedia

Posebnu pažnju posvećuje borilačkim veštinama, i reformisanju vojske.

Da nekog vlastelina Despot Stefan rukopoloži u viteza, već u startu to je značilo slavu ali i ogromnu obavezu da mora da se ponaša prema pravilima despotove škole, u kojoj je diplomirao, da bude human, da čuva ljudske živote, da voli ljude i da se bori protiv zla.

Despot Stefan je čuvao kulturna dostignuća Nemanjića, a vojska ga je posebno interesovala, tako da je napravio radikalno korigovanje vojnog sastava.

Ukinuo je feudalne odrede i uveo regularnu, stajaću vojsku. Vojne obaveze niko nije bio oslobođen, čak i ako je to pokušavao zidajući manastire i pomažući ih u najlepšoj tradiciji Nemanjića. Prvi zavodi porez manastirima, da bi imao novac za izdržavanje i naoružavanje svoje stajaće, odlično naoružane, navežbane i dobro motivisane vojske.

 

Despot Stefan Lazarević je bio pripadnik čuvenog viteškog reda „Zmaja“ koji je 1408. godine ustanovio ugarski kralje Žigmund Luksemburški.

Bila su dvadeset i četiri člana prvog reda ordena „Zmaja“ a na prvom mestu je bio Despot Stefan Lazarević.

Pripadnici ovog reda imali su pravo da na svom grbu prikažu zelenog zmaja, koji repom drži vrat a na sklopljenim krilima ima crveni krst.

Viteški red Zmaja ili Ordo Dragonis u svetu je osnovan 12. decembra 1408. godine, a među osnivačima pored ugarskog kralja Žigmunda Luksembruškog i njegove supruge Barbare nalazila su se i dvadeset dva najuglednija vlastelina iz Ugarske i njoj susednih zemalja. Red je navodno stvoren s ciljem da se povede borba protiv šizmatika i jeretika.

 *Foto: Wikipedia

Nakon bitke kod Nikopolja u kojoj je kao osmanski vazal učestvovao i knez Stefan Lazarević došlo je do promena u ugarskoj politici na njenim južnim granicama.

Krajem 1403. ili početkom 1404. godine došlo je do pomirenja između ugarskog kralja i srpskog despota. Ugarski kralj postao je sizeren srpskog despota, a Stefan Lazarević je dobio i Mačvu sa Beogradom. Time on nije postao samo Žigmundov vazal već i ugarski magnat koji je u tom svojstvu bio obavezan da učestvuje u radu Sabora.

 

Verovatno je tada uvršćen i među barone ugarskog kraljevstva pa je dobio pravo da nosi titulu magnificus. U to vreme napeti politički odnosi u Ugarskoj doveli su do grupisanja magnata u međusobno suprostavljene skupine. Grupa magnata okupljenih oko palatina Ugarske Nikole II Gorjanskog (1403—1433) bila je čvrsto povezana rodbinskim vezama i zajedničkim političkim interesima i podržavala je kralja Žigmunda na položaju ugarskog kralja. Iz ove grupe nastao je Zmajev red.

U drugoj polovini 14. veka osnovan je veliki broj viteških redova. Za razliku od ranijih vremena kada su oni bili osnivani kao monaški viteški redovi a pod uticajem krstaških ratova, redovi iz druge polovine 14. sa početka 15. veka bili su elitističke organizacije najuglednije vlastele koja se na taj način okupljala da bi zaštitila vlastite političke interese. Glavni interes kralja Žigmunda bila je odbrana Ugarske. Jedna od mera učvršćivanja odbrane bilo je i formiranje Reda, zapravo političkog saveza, ugarskih i stranih magnata koji su imali posede na granicama Ugarske ka Nemačkoj, preko Srbije i Erdelja do Galicije. Članovi Zmajevog reda su potpisivali osnivačku povelju onim redom koji je istovremeno odražavao unutrašnju hijerarhijsku strukturu reda ali i značaj pojedinih oblasti za odbranu Ugarske. Zato se na prvom mestu nalazio despot Stefan Lazarević.

 *Foto: Wikipedia

Članstvo u Redu donosilo je i neke privilegije, poput prava da se izvestan broj ličnosti proizvede u vitezove Reda, a poznato je da je despot Stefan ovo pravo i koristio. Smatra se da je despot Stefan koristio i obeležja Reda u vidu heraldičkih simbola, ali kako je izgledao njegov grb i da li su u njega bili uključeni simboli Reda nije poznato.

Članovi Reda su takođe imali i određen način ponašanja, odevanja i obavezu davanja milostinje. Pored simbola zmaja koji se nosio oko vrata, članovi reda nosili su plavi plašt od somota sa zlatnom insurekcijom plamenog krsta u kome je bila ispisana deviza reda. Simboli reda nalazili su se i na drugim odličjima viteškog staleža, na primer mačevima.

 

SIMBOL REDA!

Simbol reda je zmaj sa repom obavijenim oko vrata. Na leđima zmaja, od vrata pa sve do repa, nalazio se crveni krst Svetog Đorđa, dok je čitav simbol bio na srebrnoj pozadini.

Zmaj je predstavljao zver iz Knjige otkrovenja, dok je crveni krst simbolizovao pobedu Hrista nad zlim silama. Od članova reda očekivalo se da stalno nose simbol, najčešće u obliku medaljona oko vrata i često su sahranjivani sa njim.

Predstavnici Univerziteta u Bukureštu smatraju da je originalni naziv povelje o osnivanju reda 'O Quam Misericors est Deus, Pius et Justus' najverovatnije bio deo amblema.

MODERNO DOBA!

Iako je simbol reda prisvojen od strane mnogobrojnih plemićkih porodica u Evropi, do danas je očuvano malo istorijskih artefakata reda.

Kopija povelje o osnivanju reda iz 1707. godine, koja se čuva u univerzitetu u Bukureštu, predstavlja najstariji sačuvani istorijski artefakt reda.

Danas „Imperijalni i kraljevski sud i red zmaja“ predstavlja nedavno nezvanično obnovljeni red Zmaja. Iako se ne smatra viteškim redom, stekao je veliki broj sledbenika.

Jedan od njegovih najistaknutijih članova je Majkl Stjuart od Olbanija, poznatiji pod titulom „Princ Majkl od Olbanija“, koju je sam sebi nadenuo.

Olbani tvrdi da je direktan potomak Čarlsa Edvarda Stjuarta, poslednjeg predstavnika kraljevske kuće Stjuarta. 28.Juna 2011 godine Knez Aleksandar Karađođević kao pripadnik kraljevske porodice iz Srbije, države čiji je vladar Despot Stefan Lazarević bio jedan od osnivača starog Reda Zmaja, pokreće ponovo Red. Nakon njegove smrti prvi čovek reda je Princ Vladimir Karađorđević.

(Izvor: espreso.rs)

Share this article